Jakie składniki pokarmowe są kluczowe dla wysokiego plonu słonecznika?
W przypadku słonecznika na osiągnięcie dobrego plonowania wpływa właściwie zaplanowane nawożenie mineralne. Podstawą ustalenia optymalnego planu działania są analizy gleby. Słonecznik charakteryzuje się dużą produkcją biomasy (nadziemnej i podziemnej), co wymaga odpowiedniego przygotowania stanowiska pod jego uprawę. Ta roślina źle znosi zakwaszoną glebę, więc wapnowanie pola – jeśli jest taka konieczność – należy wykonać już pod przedplon, najpóźniej jesienią.
Podstawowymi składnikami pokarmowymi w uprawie tego gatunku są azot, fosfor, potas, siarka, magnez, bor i molibden. Wymagania pokarmowe słonecznika do wytworzenia 1 tony niełupek i odpowiedniej ilości masy wegetatywnej wynoszą mniej więcej:
60 kg N,
32 kg P2O5,
140 kg K2O,
49 kg CaO.*
Optymalne nawożenie słonecznika – jakie pierwiastki, kiedy i w jakiej dawce?
Fosfor i potas
Fosfor wpływa na prawidłowy rozwój rośliny i wykształcenie nasion, a potas na usztywnienie łodyg i gospodarkę wodną. Nawozy fosforowo-potasowe zaleca się stosować jesienią. Ich dawkę ustala się w odniesieniu do wyników analiz gleby. Przy średniej zasobności stosuje się zwykle 40–60 kg P2O5 i 150–180 K2O.
Azot
Jego dawkę ustala się wiosną. Standardowo jest to 60 kg N/ha. Rozwiązaniem najczęściej stosowanym w celu uzupełnienia tego składnika jest mocznik (nawozy azotowe o przedłużonym działaniu). Ustalając dawkę azotu, trzeba wziąć pod uwagę przedplon, ponieważ np. w przypadku roślin okopowych nawożonych organicznie należy ograniczyć nawożenie azotowe. Zbyt wysoka dawka tego pierwiastka wydłuża okres wegetacji słonecznika i opóźnia jego dojrzewanie. Rośliny stają się mniej odporne na wyleganie i porażenie chorobami grzybowymi. Natomiast niedobór azotu powoduje nieodpowiedni wzrost i rozwój roślin oraz nasion. Kapelusze słonecznika z deficytem N są mniejsze i gorzej wykształcone.
Magnez, siarka i molibden
To kolejne składniki istotne w uprawie słonecznika. Mają one wpływ na odpowiednie pobranie i przetwarzanie azotu oraz na prawidłowe funkcjonowanie roślin (proces fotosyntezy). Nawet zoptymalizowane nawożenie azotowe bez dostarczenia tych składników będzie nieefektywne.
Bor
To ważny mikroelement, który wpływa na rozwój kwiatów, intensywność i efektywność kwitnienia oraz zaolejenie nasion słonecznika. Minimum dwukrotne dolistne podanie tego składnika w dawce do 400 g/ha do fazy 6. liścia to standard w zaleceniach. Deficyt boru skutkuje deformacjami i przebarwieniami liści oraz niewykształceniem i łamliwością koszyczków słonecznika. Nawozy Bolero i ASX Boramina to sprawdzone i skuteczne rozwiązania do dolistnego odżywiania roślin tym mikroelementem.
Nawozy startowe i dolistne – skuteczne sposoby na zdrowy rozwój słonecznika
Doskonałym rozwiązaniem w uprawie słonecznika jest zastosowanie nawozu startowego w postaci mikrogranulatu, takiego jak Microstar PMX lub Microstar PZ. Zawarty w nich fosfor jest dostępny dla roślin niezależnie od pH gleby. Składnik występuje w postaci połączeń organicznych, więc jest pobierany praktycznie w stu procentach i poprawia rozwój systemu korzeniowego (włośniki). Ponadto jest on w formie chronionej (specjalna powłoka na granulkach), dzięki czemu się nie uwstecznia. Zastosowanie nawozów Microstar PMX lub PZ zapewnia szybki, wyrównany start i prawidłowy rozwój początkowy roślin dzięki zawartości azotu i siarki. Natomiast dodatek cynku zwiększa odporność upraw na niskie temperatury. Wszystkie składniki pokarmowe w obu nawozach są całkowicie i szybko rozpuszczalne w wodzie. Zapewnia to ich maksymalną skuteczność. Nawozy poprawiają warunki pokarmowe roślin dzięki bezpośredniemu podaniu składników od razu dostępnych dla rośliny.
Ponadto stosowanie mniejszej ilości nawozów wysiewanych łącznie z nasionami (mniej przejazdów maszyn) pozwala obniżyć koszty uprawy. Co więcej, obniżenie dawek preparatów i ograniczenie strat składników pokarmowych poza układ gleba–roślina to działania przyjazne środowisku.
* „Metodyka integrowanej ochrony słoneczników dla doradców”, Poznań 2020
