Aby cebula ozima dobrze zniosła zimę i prawidłowo przezimowała, powinna zostać wysiana między 10 a 25 sierpnia. Do nadejścia przymrozków musi zdążyć wytworzyć 3–4 liście oraz szyjkę o średnicy 5–8 mm, co zapewnia jej największą odporność na niskie temperatury. Nie można zapominać o odchwaszczaniu plantacji. Jesienią chwasty mogą silnie konkurować z cebulą o wodę oraz składniki pokarmowe, co osłabia wzrost roślin. Dlatego już od momentu przygotowania stanowiska należy zwrócić szczególną uwagę na odchwaszczanie. Czyste pole to jeden z kluczowych elementów skutecznej uprawy cebuli ozimej.
Wpływ herbicydów zastosowanych w przedplonach a odchwaszczanie cebuli
Przy wyborze stanowiska należy uwzględnić nie tylko to, co było przedplonem, ale również to, jakie herbicydy zostały wcześniej zastosowane. Niektóre substancje aktywne długo utrzymują się w glebie i mogą negatywnie wpływać na kiełkowanie oraz wzrost młodych roślin cebuli.
Szczególną ostrożność należy zachować przy następujących substancjach:
chlomazon (np. Command 360 SC, Command 480 EC) - należy unikać takich pól gdzie był on zastosowany,
napropamid (np. Devrinol 450 SC) – wymaga przerwy co najmniej 6 miesięcy, często stosowany w kapuście głowiastej i pomidorach
metrybuzyna (np. Sencor Liquid 600 SC) – stosowana w uprawach ziemniaka, warzyw korzeniowych i w uprawie pomidora, wymagana przerwa to 3-4 miesiące.
Bezpieczniejsze substancje to m.in.
bentazon (np. Bentex, Basagran 480 SL) – stosowany w roślinach strączkowych.
metazachlor (np. Metazanex 500 SC) – powszechny w uprawie kapusty głowiastej
Zachwaszczenie w okresie jesiennym
Letni siew cebuli ozimej sprzyja ograniczeniu zachwaszczenia w porównaniu do siewu wiosennego. Wynika to z niższych temperatur, skracającego się dnia i osłabionego tempa wzrostu chwastów w drugiej połowie sierpnia. Ponadto, znaczna część chwastów mogła zostać zniszczona w przedplonach. Jednak niektóre gatunki chwastów mogą stanowić duże zagrożenie jesienią, m.in.: gwiazdnica pospolita, chwasty rumianowate, starzec zwyczajny, fiołek polny czy jasnoty. Dodatkowo, plantacje zakładane po zbożach mogą być silnie narażone na zachwaszczenie samosiewami zbóż.
Duże zagrożenie jesienią w uprawie cebuli ozimej może stanowić gwiazdnica pospolita
Strategia ochrony herbicydowej jesienią
Nie istnieje sztywny podział herbicydów na stosowane tylko wiosną lub tylko jesienią. Ochronę należy dostosować do specyfiki pola, jego historii upraw, obecności nasion chwastów w glebie oraz wyników lustracji pól. Odchwaszczanie powinno rozpocząć się już podczas przygotowania pola. Powierzchnia gleby powinna być wyrównana, odpowiednio doprawiona i wolna od chwastów.
Po siewie (do max. 3 dni) warto postawić na zabieg doglebowy, w oparciu o pendimetalinę i aklonifen (Profi Aclo 600 SC). Dawki powinny być dostosowane do rodzaju gleby (zwłaszcza gleby lekkie, powinny otrzymać dużo niższą dawkę pendimetaliny (0,5-1 l/ha). Przed wschodami cebuli na wschodzące chwasty można użyć jeszcze glifosat (2-3 l/ha). Po wschodach cebuli do dyspozycji jest wiele substancji czynnych o różnym mechanizmie działania. Już od samego początku warto postawić na rozwiązania, które działają doglebowo na kiełkujące i wchodzące chwasty. Dobrym rozwiązaniem jest wybór substancji czynnych stosowanych w dawkach dzielonych, takich jak pendimetalina, prosulfokarb (Fantasia 800 EC), czy aklonifen (Profi Aclo 600 SC). Warto ich używać już od fazy 1-2 liścia. Należy pamiętać o newralgicznej fazie kolanka, którą należy omijać ze względu na duże prawdopodobieństwo uszkodzenia młodych roślin cebuli. Wsparciem w ochronie w sezonie jesiennym na wschodzące chwasty będzie również pirydat (Lentagran 45 WP), który nadaje się do stosowania typowo nalistnego.
Rozwiązania na chwasty jednoliścienne
Do zwalczania zachwaszczenia chwastami jednoliściennymi, a zwłaszcza samosiewami zbóż, dobrym i skutecznym rozwiązaniem jest propachizafop (Ready 0,6-1,5 l/ha) a także kletodym (Camwin 120 EC 0,8-2 l/ha). Chwasty jednoliścienne warto zwalczać już jesienią, aby nie wytworzyły dużego systemu korzeniowego i nie konkurowały z cebulą o wodę i składniki pokarmowe.
Rekomendowane rozwiązania herbicydowe
Jak zwiększyć skuteczność zabiegów herbicydowych?
W przypadku zabiegów herbicydowych nie można pomijać roli adiuwantów – ich stosowanie powinno być standardem w codziennej praktyce rolniczej. To właśnie one w dużej mierze decydują o skuteczności zastosowanych herbicydów.
W zabiegach doglebowych zaleca się wykorzystanie produktów takich jak Remix lub Resume w dawce 0,2-0,4 l/ha. Stosowanie tych adiuwantów zapobiega przemieszczaniu się substancji aktywnych w głąb profilu glebowego podczas intensywnych opadów, a także ich odparowywaniu w warunkach wysokich temperatur. Dodatkowo ograniczają odbijanie się cieczy roboczej od powierzchni gleby, co przekłada się na lepsze pokrycie i większą precyzję zabiegu.
Podczas stosowania herbicydów nalistnych, takich jak propachizafop czy pirydat, kluczowe znaczenie ma odpowiedni dobór adiuwantów. Warto sięgać po środki wspomagające, które poprawiają zwilżenie, penetrację i równomierne pokrycie roślin, co przekłada się na lepsze pobieranie substancji czynnych oraz większą odporność na zmywanie przez deszcz. W tego typu zabiegach sprawdzonym rozwiązaniem jest Flipper w dawce 150–200 ml/ha. Adiuwant ten obniża napięcie powierzchniowe cieczy roboczej, co zwiększa skuteczność oprysku, zwłaszcza w trudnych warunkach pogodowych. Dodatkowo umożliwia dotarcie cieczy do miejsc trudnodostępnych.
W przypadku cebuli, której liście pokryte są naturalną warstwą woskową, szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość uszkodzeń wywołanych przez niektóre herbicydy. Wosk ten pełni funkcję ochronną – ogranicza transpirację i stanowi barierę dla wnikania substancji szkodliwych. Jednak jego grubość i skuteczność mogą się zmieniać pod wpływem warunków atmosferycznych. Opady deszczu mogą ją zmyć, a jej odbudowa – zwłaszcza przy słonecznej, ciepłej pogodzie – trwa zazwyczaj 2–3 dni. Dlatego zabiegi herbicydowe, szczególnie przy użyciu substancji mogących wykazywać fitotoksyczność wobec cebuli (np. prosulfokarb, który rozpuszcza warstwę woskową), powinny być przeprowadzane dopiero po kilku dniach stabilnej, słonecznej pogody. Aby dodatkowo ograniczyć ryzyko uszkodzeń i wspomóc funkcję naturalnej woskowiny, warto zastosować – Prolonger. Zalecana dawka w uprawie cebuli to 0,6 l/ha, aplikowana maksymalnie do 36 godzin przed wykonaniem zabiegu herbicydowego.
