Ziemniaki są warzywem, które spożywamy przez cały rok. Towarzyszą nam jako regularny posiłek, ale również jako przekąska w postaci frytek czipsów czy innych potraw. Aby ziemniaki mogły trafić we właściwej postaci na nasze stoły kluczowe jest ich odpowiednie przechowywanie.
Proces ten zaczyna się już w polu w trakcie wegetacji, gdzie poprzez odpowiednie nawożenie ziemniak zyskuje określone parametry. Odpowiednie przygotowanie ziemniaka do przechowywania to także zabiegi chemiczne takie jak zastosowanie w odpowiednim momencie hydrazydu maleinowego np. Himalaya 80 SG oraz odpowiednia ochrona przed chorobami grzybowymi, ukierunkowana w ostatnich zabiegach na zwalczanie zarodników pływkowych zarazy ziemniak i ochronę bulw poprzez stosowanie pod koniec wegetacji preparatów o charakterze zarodnikobójczym takich jak Leimay 200 SC, Fluazinowa czy Ranman Top 160 SC.
Przygotowanie ziemniaków do przechowywania - co jest ważne
Ważnym elementem przygotowania przechowalni jest czyszczenie wszystkich jej elementów: ścian, podłogi, kanałów czy też skrzyniopalet mających kontakt z ziemniakami. Usunięcie starych bulw oraz ziemi i brudu. W ten sposób usuwamy potencjalne źródła infekcji, gdzie może przetrwać inokulum chorób. Często wymagana jest również dezynfekcja z wykorzystaniem przeznaczonych do tego celu preparatów chemicznych, generatorów ozony lub zamgławiaczy termicznych. Pozostawienie skrzyniopalet na jakiś czas na zewnątrz przechowalni pozwoli promieniowaniu ultrafioletowemu zabić zarodniki grzybów i chorób. Jednak pozostawienie ich na zewnątrz przez zbyt długi czas może skrócić żywotność skrzyniopalet.
Przy wykopkach, zbiorze i załadunku ziemniaków do przechowali bezwzględnie należy zadbać o ograniczenie obić oraz wszelkich uszkodzeń bulw. Ważne jest też ograniczenie przerzucania przeładowywania bulw, które wiąże się zawsze z ryzykiem dodatkowych uszkodzeń. Ma na to wpływ także odpowiednia temperatura zbiory czy też sortowania bulw. Bulwy ziemniaka w temperaturze powyżej 10-12ºC w mniejszym stopniu ulegają takim uszkodzeniom. Natomiast temperatura bulw poniżej 8ºC drastycznie zwiększ podatność ziemniaków na obicia.
Proces gojenia i utwardzania bulw po zbiorach
Pierwszym etapem właściwego przechowywania jest zagojenie uszkodzeń powstałych w trakcie zbioru i załadunku. Często proces ten przebiega równolegle z suszeniem bulw. Wygojenie i utwardzanie skórki bulw są podstawą utrzymania bariery przed chorobami i zapobiegania utracie wilgoci a sam proces gojenia minimalizuje przedostawanie się inokulum chorób takich jak sucha zgnilizna czy gangrena ziemniaka do ran gojenie przebiega najszybciej w przypadku bulw świeżo zebranych.
Długość okresu gojenia uzależniony jest od temperatury i wilgotności powietrza w jakiej przebiega im wyższa temperatura tym krótszy czas ziemniaki potrzebują na wygojenie. Dla efektywności tego procesu bardzo istotne jest odpowiednio szybkie wypełnienie przechowalni - jeśli to możliwe w ciągu 7 dni – maksymalnie 14 dni. Ważne jest również odpowiednie wentylowanie ziemniaków w trakcie ich załadunku godzina lub dwie dziennie wystarczą, aby usunąć nadmiar wilgoci i wyrównać temperaturę ziemniaków w trakcie ich załadunku. Aby dokonać tego efektywniej tylko tam, gdzie jest potrzebna pomocne jest wykorzystanie kurtyn, osłon i podzielenie magazynu na mniejsze sekcie, łatwiejsze to przewentylowania i odpowiedniej kontroli.
Najczęstsze błędy w przechowywaniu ziemniaków i jak ich unikać
Początkowy okres składowania ziemniaków w przechowalni ma kluczowe znaczenie dla całości przechowywania. Wilgoć na skórce zwiększa ryzyko wystąpienia chorób oraz uszkodzeń skórki, poparzeń inhibitorami kiełkowania. Należy upewnić się czy bulwy są dostatecznie suche także czy nie dochodzi na ich powierzchni do kondensacji wilgoci z powietrza. Jednak należy unikać nadmiernej wentylacji ziemniaków i wentylować tylko w miarę potrzeb. Przewentylowanie ziemniaków wiąże się z dodatkowymi stratami przechowalniczymi, nadmierną utratą wilgotności z bulw. Ziemniaki mogą stracić swój turgor i jędrność, wpływające na ich jakość. To w tym okresie powstaje część odgnieceń ciśnieniowych bulw.
