Zagrożenia w uprawie kukurydzy: szkodniki glebowe i monokultura
Rosnący areał uprawy kukurydzy w Polsce sprzyja rozwojowi szkodników takich jak stonka kukurydziana i drutowce. Skuteczna ochrona wymaga nowoczesnych insektycydów w formie mikrogranulatu oraz precyzyjnego nawożenia startowego.Poza wspomnianymi omacnicą prosowianką i stonką kukurydzianą w uprawie kukurydzy nie lada problemów mogą przysporzyć szkodniki glebowe, takie jak drutowce. W przypadku tego rodzaju agrofagów może być jeszcze trudniejsza w uproszczonym systemie uprawy (siew bezorkowy, strip-till, siew bezpośredni). Brak dokładnego rozdrobnienia resztek pożniwnych i wymieszania ich z glebą pomaga przetrwać m.in. omacnicy prosowiance. Kukurydza jako roślina dobrze reagująca na następstwo po sobie nierzadko uprawiana jest też w monokulturze. A to idealne warunki dla stonki kukurydzianej, będącej typowym szkodnikiem monokulturowym.
Za wyborem systemu uprawy czy zmianowania zawsze stoją przesłanki uwzględniające specyfikę gospodarstwa i aspekt ekonomiczny. Rolnik nastawiony na produkcję mleka, aby zapewnić paszę dla krów, świadomie podejmie decyzję o wysiewie kukurydzy po sobie lub po użytkach zielonych, mimo zwiększonego ryzyka wystąpienia szkodników glebowych, takich jak drutowce, które są często spotykane na stanowiskach po łąkach czy pastwiskach. Zatem planując wysiew kukurydzy na polach, na których należy się spodziewać zwiększonej presji szkodników, trzeba zabezpieczyć rośliny.
Skuteczna ochrona insektycydowa: Belem 0,8 MG
Belem 0,8 MG: Jest to specjalistyczny insektycyd w formie mikrogranulatu oparty na cypermetrynie, przeznaczony do doglebowego zwalczania kluczowych szkodników kukurydzy bezpośrednio podczas siewu.
Skutecznym insektycydem, o niespotykanie długim czasie ochrony, jest mikrogranulat Belem 0,8 MG, którego czynnikiem aktywnym jest cypermetryna, substancja szybko działająca na szkodniki kontaktowo i żołądkowo. W kukurydzy środek jest zarejestrowany do zwalczania stonki kukurydzianej i drutowców. Kluczowa w jego działaniu jest formulacja, która umożliwia stopniowe uwalnianie się do gleby substancji aktywnej. Cypermetryna tworzy barierę ochronną wokół nasion, systemu korzeniowego i siewek, zapewniając im ochronę nawet do 120 dni.
Belem 0,8 MG aplikuje się przy użyciu aplikatorów do mikrogranulatów nabudowanych na siewnik. Siewniki punktowe do kukurydzy bardzo często są wyposażone w takie urządzenia, podobnie jak agregaty do siewu strip-till. Technicznie aplikacja środka jest bardzo prosta i, co ważne, odbywa się w trakcie siewu, więc nie wymaga dodatkowych przejazdów. Mikrogranule powinny być umieszczone w bruździe nasiennej bezpośrednio przy nasionach. Na rurki podsiewające zaleca się zamontować specjalne końcówki, dyfuzory DXP, które poprawiają rozłożenie mikrogranulek. Zgodnie z etykietą insektycyd Belem 0,8 MG stosuje się w dawkach od 12 do 24 kg/ha. Przy czym maksymalna jest wskazana w przypadku licznego wystąpienia szkodników. Kolejną zaletą środka jest możliwość mieszania go z mikrogranulatami nawozowymi, co zostało sprawdzone w doświadczeniach.
Biologia i zwalczanie szkodników kukurydzy
Belem 0,8 MG zwalcza larwy, co zapobiega rozwojowi chrząszczy i uszkadzaniu przez nie części nadziemnych roślin. Aby jak najlepiej wykorzystać działanie środka, warto znać biologię szkodników.
Drutowce to powszechne określenie larw chrząszczy z rodziny sprężykowatych. Ich najpopularniejsze gatunki to: Agriotes obscurus L. (osiewnik ciemny), Agriotes lineatus L. (osiewnik rolowiec), Hemicrepidus niger (nieskor czarny), Selatosomus aeneus (zaciosek kruszcowy). To szkodniki bardzo trudne w zwalczaniu z powodu długiego cyklu rozwojowego przebiegającego w glebie. Dorosłe owady to chrząszcze o wydłużonym ciele, dorastające w zależności od gatunku do 2 cm. Larwy są także wydłużone, smukłe, o długości do 3 cm w ostatnim roku życia. Ich brązowopomarańczowe ciała są pokryte grubym chitynowym pancerzem, wyglądem przypominają miedziany drut. Larwy wylęgają się z jaj, złożonych przez samice chrząszczy do gleby na głębokość mniej więcej 5 cm, po 2–3 tygodniach. Na początku żywią się one substancją próchniczną, a następnie żerują na roślinach. Cykl rozwojowy drutowców może trwać od 3 do 5 lat, w zależności od gatunku i warunków. Szkodliwe są tylko larwy żerujące na kiełkujących ziarnach, młodych roślinach, korzeniach i podstawie pędu.
Stonka kukurydziana (Diabriotica virgifera virgifera) to szkodnik, którego osobniki dorosłe – chrząszcze – mogą mieć ubarwienie żółtozielone, pomarańczowe do czerwonawego. Samice są nieco większe od samców i mają długość 4–7 mm. Pokrywy mogą być paskowane, zazwyczaj są ciemniejsze u samców. Larwy stonki kukurydzianej są jasne, wydłużone, z 3 parami nóg na tułowiu, ciemną głową i zakończeniem ciała. Mogą dorastać do 18 mm długości. Jaja składane są jesienią do gleby w pobliżu roślin kukurydzy. Po przezimowaniu od kwietnia do maja wylęgają się z nich larwy, co jest aktywowane wydzielaniem CO2 przez kiełkujące rośliny. Wylęg może być rozłożony w czasie i trwać do sierpnia. Z początkiem lipca zaczynają z gleby wychodzić chrząszcze (szczyt w połowie sierpnia). W Polsce rozwija się jedno pokolenie stonki kukurydzianej. Larwy powodują największe szkody, żerując na korzeniach i wgryzając się do wnętrza roślin. U uszkodzonych roślin dochodzi do deformacji łodyg, które wyginają się w charakterystyczny łukowaty sposób. Chrząszcze żerują na kwiatach, rozwijających się ziarniakach i liściach.
Nawożenie startowe kukurydzy i optymalne pH gleby
Znaczenie pH gleby w uprawie kukurydzy
Poza zwalczaniem agrofagów, takich jak szkodniki czy chwasty, do uzyskania wysokiego plonu kukurydzy konieczne jest staranne przygotowanie gleby, z dbałością o dostępność składników pokarmowych dla roślin. Dostępność pierwiastków z gleby zależy od jej pH. Zapewnienie właściwego odczynu jest zatem warunkiem powodzenia uprawy.
W przypadku kukurydzy optymalne pH gleby wynosi 6–7,2. Gatunek ten wykazuje słabą tolerancję na jej niski poziom (poniżej 5 pH), ponieważ glin staje się wtedy toksyczny i hamuje rozwój systemu korzeniowego, natomiast mangan limituje rozwój całej rośliny. Przy pH niższym niż 5,5 ograniczona jest dostępność potasu, magnezu, wapnia i molibdenu, dlatego chcąc uzyskać wysoki plon, plan nawożenia należy układać, bazując na wynikach analiz gleby. Daje to możliwość ustalenia potrzeb nawożenia azotem, fosforem i potasem oraz doboru odpowiedniej formy nawozu.
Nawożenie startowe – mikrogranule w praktyce
Zapotrzebowanie kukurydzy na składniki pokarmowe dzieli się na fazy rozwojowe roślin, co zostało omówione we wcześniejszym artykule. Natomiast w tym miejscu warto podkreślić to, że niezbędne do rozwoju kukurydzy makro- i mikroelementy można podać do gleby już w trakcie siewu nasion w postaci nawozu startowego Microstar PMX – w jednej aplikacji z insektycydem Belem 0,8 MG. Rekomendowana dawka nawozu to 20 kg/ha. Preparat podany bezpośrednio w redlicę nasienną razem z nasionami, co umożliwia jego wyjątkowa forma mikrogranulatu, zapewnia szybki i wyrównany start oraz prawidłowy rozwój początkowy roślin (dzięki zawartości azotu i siarki), a także zwiększa ich odporność na niskie temperatury (za sprawą cynku).
Dostępność składników i efektywność nawożenia
Wszystkie składniki pokarmowe w nawozie Microstar PMX są całkowicie i szybko rozpuszczalne w wodzie i kwasach glebowych. Co ważne, zawarty w nim fosfor, który wpływa na lepszy rozwój systemu korzeniowego, jest dostępny dla roślin praktycznie w stu procentach niezależnie od pH gleby, gdyż występuje w postaci połączeń organicznych. Gospodarstwa dysponujące nawozami organicznymi (obornik, gnojówka, gnojowica), które są bogate w mikroelementy, mogą nawóz Microstar PMX zamienić na Microstrar PZ o nieco ograniczonym składzie. Stosując nawozy w formie mikrogranulatu, należy je uwzględnić w bilansie nawożenia, co oznacza, że można zredukować dawkę fosforu.
*Opracowanie pochodzi z Magazynu Rolniczego - Doradca Rolniczy NR 1. Pobierz najnowszy numer „Doradcy Rolniczego”. Bądź na bieżąco z praktycznymi zaleceniami i dowiedz się, jak przygotować uprawy na nowy sezon: https://agrosimex.pl/blog/doradca-rolniczy-nr-1-2026
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
1. Jakie szkodniki glebowe stanowią największe zagrożenie dla kukurydzy?
Największe problemy sprawiają drutowce (larwy sprężykowatych) oraz larwy stonki kukurydzianej, szczególnie w uprawach monokulturowych i uproszczonych systemach uprawy.
2. Czym charakteryzuje się preparat Belem 0,8 MG?
To mikrogranulat zawierający cypermetrynę, który tworzy barierę ochronną wokół nasion i korzeni, działając kontaktowo oraz żołądkowo nawet do 120 dni.
3. Jak dawkować insektycyd Belem 0,8 MG w kukurydzy?
Zalecana dawka wynosi od 12 do 24 kg/ha, przy czym wyższe dawki stosuje się przy bardzo dużej presji szkodników.
4. Czy można łączyć ochronę insektycydową z nawożeniem?
Tak, mikrogranulat Belem 0,8 MG można mieszać i aplikować jednocześnie z nawozami startowymi takimi jak Microstar PMX podczas jednego przejazdu siewnikiem.
5. Jakie pH gleby jest optymalne dla uprawy kukurydzy?
Kukurydza najlepiej rośnie przy pH w zakresie 6–7,2. Przy pH poniżej 5 rozwój roślin jest hamowany przez toksyczny glin.
6. Jakie korzyści daje stosowanie nawozu Microstar PMX?
Zapewnia szybki start i wyrównany rozwój siewek, dostarcza łatwo dostępny fosfor (niezależnie od pH) oraz zwiększa odporność na niskie temperatury dzięki zawartości cynku.
